Populisme

In diverse landen in Europa zijn er momenteel verkiezingen. Daarbij valt vaak het woord populisme. De kritiek op de zogenoemde populisten is bevreemdend vanuit communicatie- en taalkundig oogpunt. Waarom zou je een politieke partij in een democratie verwijten dat zij zich richt op "het volk" ?

Demos en populus betekenen beide volk, in respectievelijk het Grieks en het Latijn. Democratie, letterlijk volksheerschappij, is een bestuursvorm waarin de wil van het volk de bron is van legitieme machtsuitoefening. Populus zie je terug in de trotse officiƫle naam van het Romeinse Rijk: Senatus Populusque Romanus (SPQR), "De Senaat en het Volk van Rome".

Sommige partijen krijgen door tegenstanders het etiket populisme opgeplakt. Strikt genomen is dat een compliment, want kennelijk zijn die partijen zichtbaar bezig voor en met het volk. De term wordt echter gebruikt als scheldwoord, ongeveer als synoniem voor volksverlakkerij.

Daarmee wordt de aanhang van die partijen dus impliciet weggezet als een collectief van dommerds die een eventuele verkeerde voorstelling van zaken, leugens en loze beloften niet doorzien. Bevoogdend en heel beledigend eigenlijk. En elitair. Terwijl het ook nog eens zo is dat geen enkele partij altijd de waarheid spreekt en haar beloften nakomt.

Interessant in dat verband is dat Mark Rutte over zichzelf en andere politici op de radio zei: wij zijn allemaal populisten!

(14-10-2021)